Στις δυο διαλέξεις, τη μια του Manuel DeLanda και την άλλη του Federic Megayrou, θίγονται τα ζητήματα της μορφογένεσης και του non standard αντίστοιχα.

  Πιο συγκεκριμένα, ο Manuel Delanda ξεκινάει ορίζοντας τη μορφογένεση στο χώρο της τέχνης, που είναι το κλειδί του σύγχρονου υλισμού με τις διάφορες μορφές του, ως τη γένεση της μορφής. Η μορφή, που υπάρχει παντού γύρω μας, ποικίλλει ανάλογα με «το καλλιτεχνικό στυλ» που επιβάλλει στα αντικείμενα κάθε δημιουργός. Με αφετηρία πολλές φορές τη φύση, ο δημιουργός συλλαμβάνει μια μορφή, την επεξεργάζεται και ορίζει τη μορφή αυτής που αποτελεί τη μορφή του δημιουργήματός του. Με αυτήν την έννοια η μορφογένεση είναι μια μορφή σε εξέλιξη. Στη συνέχεια, τονίζει τη σημασία της  μορφογένεσης για τη Φιλοσοφία και παραθέτει τρία «στυλ συλλογισμού» κατά τη διαδικασία γένεσης της μορφής, που διατύπωσε ο Deleuze: «το συλλογισμό του πληθυσμού» (population thinking) που αναφέρεται σε πραγματικά αντικείμενα, την εντατική σκέψη (intensive thinking) που αναφέρεται στις διαδικασίες που παράγουν τα πραγματικά αντικείμενα και τον τοπολογικό συλλογισμό (topological thinking) που αναφέρεται στις συλλογικότητες. Κάθε επιστημονικός κλάδος χρησιμοποιεί ένα μόνο από αυτά τα τρία στυλ κάθε φορά ανάλογα με την εξειδίκευση που ο κλάδος παρουσιάζει, με μόνη εξαίρεση την Οικολογία που εξετάζει πώς λειτουργούν οι αμοιβαίες λειτουργίες και σχέσεις.

  Στη δεύτερη διάλεξη για το non standard, ο Federic Megayrou ορίζει τη non-standard ανάλυση ως μια μαθηματική ανάλυση που έχει να κάνει με αριθμούς όπου εισάγεται η έννοια του απείρου. Τονίζεται η άμεση σύνδεση αυτής της ανάλυσης με τον κλάδο των Μαθηματικών και της Φιλοσοφίας, αλλά και με έννοιες όπως είναι η οντολογία.. Αναφέρεται, έπειτα, ο Migayrou στην έκθεση που διοργάνωσε στο Pompidou, όπου 12 νέοι αρχιτέκτονες έπρεπε να δημιουργήσουν ένα χώρο μεγέθους 45 τμ, δρώντας με ορθολογιστικό τρόπο, καταλήγοντας έτσι σε μια non-standard ανάλυση. Αναφέρεται, στη συνέχεια, στο συνδυασμό στρουκτουραλισμού-μεταμαρξισμού (Σχολή Φρανκφούρτης), μεγάλο κίνημα κατά τη δεκαετία 1950-1960 και στην εμφάνιση της τυπολογίας και τυπομορφολογίας, που φαίνεται ιδιαίτερα έντονη στην Ιταλία. Ενδιαφέρον έχει, επίσης, η σύνδεση αρχιτεκτονικής-μαθηματικών-οντολογίας που επισημαίνει και η αναφορά σε υπολογιστικά συστήματα για τη δημιουργία αρχιτεκτονικών μορφών.

 

Βασιλείου Άννα

Για τη διάλεξη του F.Migayrou: Future Frontiers

 Στη διάλεξή του, ο Migayrou μιλάει για τη non-standard αρχιτεκτονικη, εναν από τους πλέον κυρίαρχους όρους στην σύγχρονη αρχιτεκτονική πρωτοπορία. Αρχικά αναφέρεται στην έννοια του non-standard στα μαθηματικά και στη συνέχεια προσδιορίζει ιστορικά τη σχέση του non-standard με την αρχιτεκτονική μέσα από αναφορές σε φιλοσοφικά ρεύματα του δευτέρου μισού του 20ου αιώνα, και την επίπτωση που είχαν στην αρχιτεκτονική θεωρία και πρακτική μέχρι σήμερα.
 Επικεντρώνεται στις ένοιες της τυπολογίας και της μορφολογίας, ξεκινόντας από τον κάνναβο των ρασιοναλιστών και τις θεωρίες του Aldo Rossi στον μεταμοντερνισμό (επιρρεασμένες από το στρουκτουραλισμό και το μετα-Μαρξισμό). Στη συνέχεια συνδέει την αποδόμηση με τις νέες για την αρχιτεκτονική αντιλήψεις της non-standard τυπολογίας, δηλαδή πώς από την επεξεργασία συνεκτικών δομών μπορεί να προκύψει απεριόριστη ποικιλία μορφών και πολυπλοκότητας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα ο κάνναβος του Eisenmann, ο οπόιος δεν αντιμετωπίζεται σαν ένα ορθοκανονικό σύστημα οργάνωσης του χώρου, αλλά σαν ένα δυναμικό σύστημα που μπορεί να μεταβάλλεται παραμετρικά, καθώς και τα blobs του Greg Lynn.
 Μετά προσεγγίζει το θέμα μέσα από οντολογικά ζητήματα για την αρχιτεκτονική όπως είναι η σύνθεση (σχέση μέρους-όλου), η γεωμετρία (με αναφορές στις θεωρίες του Husserl), η σχέση υλικότητας και μορφής, και μιλάει για τις έννοιες της ανάδυσης (Emergence) και της μορφογέννεσης, πάλι μέσα από παραδείγματα της φιλοσοφικής και επιστημονικής σκέψης (Deleuze, Badiou, Thom κ.α.). Αναφέρει χαρακτηριστικά οτι το non-standard μπορεί να είναι μια πιθανότητα κατανόησης της πολυπλοκότητας της φύσης (ως φυσικό περιβάλλον), αρα και της αρχιτεκτονικής.
 Τέλος αναφέρει σύγχρονα μοντέλα σχεδιασμού (voronoi, cellular automata), software (processing, rhino) και παραθέτει παραδείγματα εφαρμογών της non-standard αρχιτεκτονικής.

Καράμπαμπας Γιάννης

     Στις δύο διαλέξεις(του M. DeLanda και του F.Migayrou) που παρακολουθήσαμε παρουσιάζονται οι έννοιες της μορφογέννεσης και του non-standard. Οι έννοιες αυτές σχετίζονται τόσο με τον κλάδο της αρχιτεκτονικής όσο και με άλλους επιστημονικούς κλάδους,τη φιλοσοφία,την τέχνη ακόμη και την ίδια την  κοινωνία. 
     Στην πρώτη διάλεξη ο Μ. DeLanda αναφέρει τη γέννεση των μορφών(μορφογένεση) στην τέχνη και είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι θεωρεί πως ο δημιουργός/καλλιτέχνης είναι ένα μέρος αυτής της διαδικασίας αφού ο ίδιος σκέφτεται, "σχεδιάζει" μία μορφή μέσα στο μυαλό του και στη συνέχεια με τα μέσα και τα υλικά που έχει διαθέσιμα επεξεργάζεται,καθορίζει και δίνει στο δημιούργημα την τελική του μορφή. Παράλληλα, γίνεται εμφανές ότι κάποιος δημιουργός μπορεί να αντλήσει φόρμες και τρόπους από τη φυσική μορφογέννεση και να τους χρησιμοποιήσει ως πρότυπα, συγχρόνως με όσα  ο ίδιος έχει σκεφτεί και σχεδιάσει, στη δική του παραγωγή μορφών. Ένα ακόμη ενδιαφέρον σημείο της διάλεξης είναι η παρουσίαση των τριών τρόπων συλλογισμού (reasoning styles), όπως  διατυπώθηκαν από τον Deleuze, μέσω των οποίων μπορεί να αναλυθεί η μορφογέννεση. Εδώ, ο DeLanda τονίζει ότι υπάρχουν αρκετοί τρόποι σκέψης  για να φτάσει κανείς σε ένα συμπέρασμα καθώς η επιστήμη αποτελείται από πολλούς κλάδους καθένας από τους οποίους έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και ιδιαίτερες μεθόδους.
     Στην επόμενη διάλεξη ο F. Migayrou θίγει την έννοια του non-standard. Ξεκινά αναφέροντας ότι η έννοια αυτή σχετίζεται αρκετά με τον κλάδο των μαθηματικών. Έτσι, εκφράζει  τη σχέση της αρχιτεκτονικής με τα λογότυπα, το χώρο και την οντολογία και την αναλύει μέσα από τους κλάδους των μαθηματικών και της φιλοσοφίας. Χαρακτηριστική είναι η έκθεση που είχε διοργανώσει στο Centre-Pompidou και στην οποία συμμετείχαν 12 νέοι αλλά γνωστοί αρχιτέκτονες που έπρεπε να σχεδιάσουν και να δημιουργήσουν με ορθολογιστικό τρόπο έναν χώρο έχοντας στη διάθεσή τους 45 τετραγωνικά μέτρα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία οδηγείται λοιπόν κανείς σε μία "non-standard" μαθηματική ανάλυση. Έπειτα, γίνεται λόγος για το συνδυασμό του μεταμαρξισμού (σχολή της Φρανκφούρτης) και του δομισμού κατά τις δεκαετίες του 50' με 60' ,δίνοντας έμφαση πλέον στις έννοιες της τυπολογίας και της μορφολογίας, ενώ αργότερα επικρατεί η έννοια της αποδόμησης μέσω της οποίας γίνεται κατανοητή η εσωτερική δομή τόσο της λογοτεχνίας όσο και της αρχιτεκτονικής. Σημαντική είναι και η άποψη που παραθέτει ότι για να κατανοήσει κάποιος την οντολογία και γενικότερα το ξεκίνημα από κάτι θα πρέπει να είναι σε θέση να σχεδιάζει, να δίνει μια μορφή καθώς και η παράθεση ιδεών που διατυπώθηκαν  για τη σχέση μαθηματικών,φύσης και οντολογίας. Καταλήγοντας παρουσιάζει το μοντέλο "cellular automaton" και τον τρόπο που αυτό χρησιμοποιήθηκε στη δημιουργία μορφών στην αρχιτεκτονική.

Στέλλα Καραγιάννη