Frédéric Migayrou – Future Frontiers

                    Επιχειρώντας μια ιστορική αναδρομή από τη δεκαετία του 60 έως και σήμερα, ο Frédéric Migayrou προσεγγίζει την εξέλιξη της non-standar αρχιτεκτονικής έως και την εμφάνιση του material design based computation. Στις δεκαετίες μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο η αρχιτεκτονική ενώ βρίσκεται μπροστά στο τέλος της αναπαράστασης αναζητά ανατροφοδότηση μέσα από τα φιλοσοφικά κείμενα της εποχής. Με τα άρθρα του νεαρού τότε Aldo Rossi στο περιοδικό Casabella αλλά και με τη συμβολή του Taffuri επέρχεται η διασταύρωση της σχολής της Φρανκφούρτης και του στρουκτουραλισμού. Έτσι ξεκινά η χρήση της έννοιας της τυπολογίας. Η τυπολογία από μόνη της είναι “ανενεργή”, ανέκφραστη, χωρίς σχήμα, μια λογική σταθερά στη σύνθεση και στοιχείο της πολεοδομικής μορφολογίας αναφέρει ο Migayrou. Αυτό το στοιχείο θα ωθήσει πολλούς αρχιτέκτονες σε νέες αναζητήσεις. Χαρακτηριστικά παραδείγματα, ο Oswald Mathias Ungers που επιχειρεί μία σύγκριση μεταξύ των σχηματισμών της φύσης και των σχημάτων των πόλεων, καθώς και αργότερα ο Rem Koolhaas που μαζί με τον Ungers θα πραγματοποιήσουν αρκετά έργα όπως και την ταινία “the city in the city”. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δουλειά του P. Eisenman ο οποίος παρερμηνεύοντας δημιουργικά την έννοια της διαφοροποίησης ξεκινά ένα παιχνίδι ανάμεσα σε τυπολογία και μορφολογία. Μέσω της πορείας των έργων του μετασχηματίζει την ιδέα του κανάβου σε μια διαδικασία μετατόπισης, δημιουργώντας την πρώτη παραμετρική ιδέα στην αρχιτεκτονική σύνθεση. Ο κάναβος σαν ένα νέου τύπου ρασιοναλιστικό αλλά και ταυτόχρονα δυναμικό σύστημα. Αυτή η τάση εμπνέει πολλούς αρχιτέκτονες όπως ο Kipnis και οδηγεί τον Deleuze σε ένα νέο φιλοσοφικό σύστημα αναφερόμενο σε μια μετα-στρουκτουραλιστική οπτική της αρχιτεκτονικής. Η δεύτερη γενιά αρχιτεκτόνων που θα ασχοληθεί με αυτή την θεωρία θα παραμείνει πιστή στη χρήση αυτού του μετά-τυπολογικού συστήματος ανάλυσης. Ήταν οι πρώτοι που χρησιμοποίησαν τρισδιάστατο λογισμικό, αλγοριθμικές δομές και απειροστικό λογισμό για την παραγωγή χώρου. Ένα τμήμα αυτού του ανθρώπινου δυναμικού πήρε μέρος στην έκθεση του Migayrou στο Παρίσι τη δεκαετία του 90.

                Σε μια προσπάθεια οργάνωσης αυτού του θεωρητικού όγκου ο Migayrou διαχωρίζει τρεις μαθηματικές οντολογίες.

                  Η Formal Ontology (επίσημη οντολογία) βασίζεται στον απειροστικό λογισμό (λογισμός που κάνει χρήση μη προσδιορίσιμων μεταβλητών) και την “θεωρία καταστροφής” (πρόκειται για μια θεωρία διακλάδωσης στη μελέτη των δυναμικών συστημάτων) του René Thom. Εισάγεται το non-standar σαν μια πιθανότητα κατανόησης της πολυπλοκότητας του φυσικού περιβάλλοντος μέσω της θεωρίας καταστροφής. Επίσης αναζητείται η σχέση μεταξύ οντολογίας και μαθηματικών και πώς μπορεί αυτή να βρει χρήση στην αρχιτεκτονική.

                  Η Ontology of Manifold (οντολογία της πολλαπλότητας) βασίζεται πάνω στο διαφορικό λογισμό το non-standar και το φιλοσοφικό έργο του Deleuze με το πρώτο κείμενο “Mathesis Science and philosophy” να δημοσιεύεται το 1946. Ο Deleuze στέκεται αρνητικός απέναντι στην τυπολογία και εισάγει την έννοια του λείου χώρου προς αντικατάσταση του μέχρι τότε ρασιοναλιστικού.

                  Τέλος η Ontology of the Event (οντολογία του συμβάντος) προέρχεται από κείμενα του Badiou ο οποίος εισάγει την έννοια του κερδοσκοπικού ρεαλισμού (speculative realism) διαχωρίζοντας την οντολογία από τη λογική της “ελάττωσης”. Χαρακτηριστικό της είναι η απόλυτη εξωτερίκευση του υλικού, της πολλαπλότητας και του κόσμου ως απειροστικά στοιχεία.

                 Ο Migayrou υποστηρίζει ότι η σύγκριση μεταξύ αυτών των τριών μαθηματικών οντολογιών θα βοηθούσε στην αναζήτηση της σχέσης μεταξύ αρχιτεκτονικής και ενυπάρχοντος (immanence κατά Deleuze). Αναφέρει τη χρήση του διαγράμματος voronoi καθώς και τη συμβολή του cellular automata στη συγγραφή καινοτόμων λογισμικών (όπως η Processing και το Mathematica) και όχι μόνο. Καταλήγει έτσι στην εμφάνιση του material design based computation, μια αρχιτεκτονική όπου η δομή και η ύλη είναι οργανωμένες σε παραμετροποιήσιμες οντότητες που εξελίσσονται από γενιά σε γενιά. Εξηγεί επίσης την μετάβαση από τα pixel (έκφραση του δισδιάστατου χώρου) στα voxel (έκφραση του τρισδιάστατου χώρου) και τέλος στα maxel, που ενσωματώνουν πλέον την φυσική πληροφορία δηλαδή το υλικό. Υπάρχει εδώ μια άμεση σύνδεση με την κατασκευή που ορίζεται ως ένα σύνολο, ένα συσσωμάτωμα οποιουδήποτε υλικού, φυσικού η βιολογικού. Συνολικά η αρχιτεκτονική παρουσιάζεται ως μια διαδικασία ελεγχόμενης αυτό-γέννεσης.

Μάριος Παπανικολάου