Manuel Delanda - Morphogenesis

Ο Manuel Delanda ασχολείται στην ομιλία του με το θέμα της morphogenesis ανασκευάζοντας, όπως ο ίδιος λέει, τα επιχειρήματα του Deleuze. Αρχικά μιλάει για την έννοια της morphogenesis ως ένα στοιχειό καλλιτεχνικό καθώς γίνεται πιο εύκολα κατανοητό σε σύγκριση με το φιλοσοφικό. Τα πάντα στη φύση έχουν μορφή , ενώ σε καθετί καλλιτεχνικό ( γλυπτική, ζωγραφική, αρχιτεκτονική…) ο δημιουργός δίνει και επιβάλλει μορφή στο δημιούργημά του . Στο σημείο αυτό έγκειται και η διαφορά μεταξύ της φυσικής και της καλλιτεχνικής μορφογένεσης         ( "natural and artistic morphogenesis"). Στην εισαγωγή λοιπόν του θέματος, προκειμένου να γίνει κατανοητή αυτή η δημιουργία μορφής, ο ομιλητής δίνει αφενός το παράδειγμα  του στεγάστρου του Ολυμπιακού Σταδίου στο Μόναχο της Γερμανίας από τον αρχιτέκτονα-μηχανικό Frei Otto και αφετέρου το παράδειγμα του κτιρίου της Sagrada Familia, το οποίο αποτελεί ορόσημο στην επαγγελματική καριέρα του Antoni Gaudi. 

Στη συνέχεια , περνάει στη θεωρία του Deleuze , όπου παρουσιάζει τους τρεις τρόπους συλλογισμού του ( “reasoning styles” ). 

1.Η πληθυσμιακή σκέψη (“population thinking”), η οποία προκύπτει από την επιστήμη της Βιολογίας , είναι η σκέψη για το πραγματικό.  Η πληθυσμιακή σκέψη δημιουργεί μορφές καθώς οι διάφορες επιλογές ,που τελούνται από τους ανθρώπους με την πάροδο των χρόνων  (επιλογές ,που δεν είναι πάντα σκόπιμες και αντιληπτές), οδηγούν στην μορφογένεση πραγμάτων.

2. Η εντατική σκέψη (“intensive thinking”), η οποία προκύπτει από τη Θερμοδυναμική,  ασχολείται με τις διαδικασίες, οι οποίες παράγουν τα πράγματα γύρω μας. Προκειμένου να κατανοηθεί αυτή η κατηγορία ,στην ομιλία γίνεται  παραλληλισμός της λειτουργίας της ατμομηχανής με τη λειτουργία της ατμόσφαιρας του πλανήτη μας . Η δημιουργία λοιπόν της μηχανής  ως ένα μέσο κυκλοφορίας, διανομής ενέργειας , ( που από μηχανικής πλευράς είναι μια σμίκρυνση της ατμόσφαιρας), παίζει και αυτή ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην μορφογένεση.

3.Η τοπολογική σκέψη (“topological thinking”) έχει ως πηγή τα μαθηματικά και ασχολείται με εικονικά πράγματα , πράγματα δηλαδή που είναι αληθινά αλλά όχι πραγματικά (“think about virtual things, things that are real but not actual”). Βασικό στοιχείο σε αυτή την κατηγορία είναι η συνεκτικότητα , μελετούνται δηλαδή οι σχέσεις μεταξύ των διαφόρων πραγμάτων.

Εκτός από την οικολογία, καμία επιστήμη  δεν συνδυάζει αυτούς τους τρεις τρόπους σκέψης. Η φιλοσοφία όμως σε αντίθεση με τις θετικές επιστήμες, μπορεί και συνδυάζει, συσχετίζει και αναμειγνύει τις προαναφερθείσες τρεις μεθόδους,  καθώς δεν στοχεύει στο συγκεκριμένο, στην εξειδίκευση, σε αντίθεση με τον επιστήμονα , αλλά βασίζεται στην εμπειρική παρατήρηση της πραγματικότητας.

 Frédéric Migayrou - Non standard Architecture

Ο Frédéric Migayrou εστιάζει σε δύο βασικά στοιχεία, τη μορφολογία και τη τυπολογία  και κάνει μία ενδελεχή ιστορική αναδρομή, προκειμένου  να αποκαλυφθούν τα διάφορα στάδια που οδήγησαν σε αυτό που αποτελεί και το βασικό θέμα της ομιλίας του, τη  non-standard αρχιτεκτονική. Η ιστορική αυτή αναδρομή ξεκινάει από τη δεκαετία του ’60, κατά τη διάρκεια της οποίας η αρχιτεκτονική προσπαθεί να ξεπεράσει το τέλμα στο οποίο βρίσκεται με το να στραφεί στη φιλοσοφία και στη συνέχεια και στα μαθηματικά . Με βασικούς εκπροσώπους της περιόδου τον Aldo Rossi και Manfredo Tafuri, ξεκινάει ο συνδυασμός του στρουκτουραλισμού με τη σχολή της Φρανκφούρτης, προκειμένου να εισαχθεί για πρώτη φορά η έννοια της τυπολογίας. Η τυπολογία δεν αποτελεί ένα σχήμα, κάτι το οποίο μπορεί να εκφραστεί, αλλά είναι ουσιαστικά μια λογική συνέχεια στην αρχιτεκτονική. Ξεκινάει η χρήση του κάνναβου , ιδιαίτερα στο σχεδιασμό πόλεων και πολλοί είναι οι αρχιτέκτονες που επηρεάζονται από αυτό, όπως ο Mathias Ungers και ο Rem Koolhaas. Σε αυτή την τυπολογία στηρίζεται και ο Peter Eisenman, ο οποίος όμως, πηγαίνει αυτό το ρεύμα ένα βήμα παρακάτω ,περιστρέφοντας, μετακινώντας τον κάνναβο, και ξεκινάει με τον τρόπο αυτό  η αναζήτηση για έναν νέο τρόπο κατανόησης της γεωμετρίας.  

Ο F. Migayrou ασχολείται στη συνέχεια της ομιλίας του με τις τρεις μαθηματικές οντολογίες, την formal ontology,την ontology of Manifold και την Ontology of the Event. Τέλος, αναλύει τον νέο υλικό σχεδιασμό που έχει πλέον προκύψει, ο οποίος γίνεται με βάση τον υπολογισμό. Τα νέα προγράμματα (software) οδήγησαν σε μια μετάλλαξη του πεδίου των διαδικασιών .Πλέον αντί να δημιουργείς το σχήμα και στη συνέχεια να προσθέτεις τα διάφορα χαρακτηριστικά που θέλεις, ακολουθείται η αντίστροφη διαδικασία , και πλέον εισάγεις τα χαρακτηριστικά,  τα οποία  οδηγούν στο σχήμα . Έτσι σήμερα , ο σχεδιασμός έχει φτάσει σε ένα πολύ διαφορετικό επίπεδο, όπου μπορείς να χρησιμοποιήσεις οποιοδήποτε υλικό και να καταλήξεις σε οποιαδήποτε μορφή.

                                                                                                                               Δάφνη Δημητριάδη